In gesprek met een verpleegkundige

Ze is een zorgverlener van de mobiele equipe die normaal gezien in een ander ziekenhuis werkt. Ik vroeg haar hoe zij ten opzichte van het coronagebeuren staat. Ze vertelde me dat ze eigenlijk geen schrik heeft voor zichzelf, maar eerder om iemand anders te besmetten en om dus schuldig te zijn. Ze vertelde me dat ze al eventjes geleden haar papieren heeft klaargemaakt. Toen ik vroeg welke papieren ze bedoelde, heeft ze me deze uitgelegd. Ze bedoelde de papieren om aan te geven dat als er eenmaal iets met haar zou gebeuren en ze aan de beademing zou liggen of dergelijke. Ze zou niet willen dat haar kinderen haar zouden moeten verzorgen en zich verplicht zouden voelen om haar te moeten bezoeken. Ze zou het ook voor zichzelf niet willen. Afhankelijk zijn van een PEG-sonde voor voeding, niet meer kunnen wandelen, praten of aan de zuurstof hangen zou het einde van de wereld voor haar zijn. Ze bleef zeer vaak herhalen dat haar papieren getekend zijn en stelde de vraag ook meermaals aan mij, maar liet geen ruimte voor een antwoord.

Toen ik haar vroeg wat haar gedachte was toen premier Wilmes het idee verkondigde dat de woonzorgcentra één persoon mogen verwelkomen antwoordde ze tweedelig. Enerzijds was de wel een voorstander van het idee. Een zorgvrager in een woonzorgcentrum ziet enkel het verplegend personeel en voor de rest hoort hij of zij enkel de familie via de telefoon. Af en toe eens via het raam, maar dat is ook niet om een gat mee in de lucht te springen. Ze vond dit een goed plan omdat er dan meer affectie zou kunnen zijn tussen het gekozen familielid en de zorgvrager. Aan de andere kant vond ze het een verschrikkelijk idee. Oudere mensen die in een woonzorgcentrum verblijven zijn enorm kwetsbaar, hebben multipathologie en multifarmacologie. Het zou zeer slecht zijn om een persoon van buiten naar binnen te laten komen omdat deze eventueel het virus zou kunnen dragen, maar geen symptomen zou vertonen. Ook zouden alle personen die binnenkomen de klinken, muren, trapleuningen e.d. vasthouden en dit zou voor een grotere besmetting zorgen. Ze wist zelf niet wat ze ervan zou vinden, maar ze was wel blij dat het idee van premier Wilmès  niet werd toegepast.

Tot slot vertelde ze dat ze enorm veel medelijden heeft met de patiënten die op intensieve zorgen liggen en die in coma liggen door het virus. Ze weet niet hoe deze patiënten hieruit zullen komen en of ze er wel degelijk uit zullen komen. Ze vertelde dat deze patiënten beter kunnen sterven dan dat zij en de families afzien. De tijd om steeds met het ongewisse te leven, is geen aangename tijd. Mensen kunnen sneller afscheid nemen en weten wat ze hebben en waar ze aan toe zijn. Voor de patiënt zelf is het ook beter. Ze zegt dat patiënten die beter zouden sterven in plaats van in coma te blijven liggen sneller verlost zouden worden van de pijn.

Uiteindelijk is deze verpleegkundige wel positief wat het coronagebeuren betreft. Ze zegt dat het hier in België beter meevalt dan in andere landen. Ons land kan de patiënten nog opvangen in ziekenhuizen en hier moeten de lijkwagens niet ‘als vuilniswagens’ door de straten rijden.

In shock, of toch niet?

Wat ik persoonlijk uit haar verhaal meeneem is inderdaad het idee van de patiënten te laten sterven. Enerzijds denk ik net hetzelfde als haar. Een familie die een familielid op de intensieve dienst heeft liggen is iedere dag aan het hopen en aan het bidden dat het goed komt. Voor de familieleden is het meestal nog intenser dan voor de patiënt zelf. Als je weet dat de patiënt niet lang meer zal leven denk ik dat het verstandig is om dit te communiceren met de familie en deze patiënt totale comfortzorg te geven, de familie er te laten bijkomen in de mate van het mogelijke en hem of haar een menswaardig afscheid laten nemen. Anderzijds vond ik haar uitspraak zeer cru. Patiënten die op de intensieve dienst liggen zijn zeer sterke patiënten. Zij vechten voor hun leven en geven niet zomaar op voor een virus of dergelijke. Zij tonen dat ze ervoor gaan en dat merk je als je patiënten uit coma kan halen omdat ze sterk genoeg zijn. Ik vind het cru om te zeggen dat alle patiënten die in coma liggen, moeten sterven. Achter deze uitspraak van de verpleegkundige sta ik totaal niet achter. Wel vind ik het zo dat je er alles aan moet doen en als de patiënt achteraf een ‘leven heeft als een plant’, moet dit gecommuniceerd worden en is het de beslissing van de familie (vertrouwenspersoon/wettelijk vertegenwoordiger) om een beslissing te maken. Veel mensen kiezen er natuurlijk voor om er voor deze patiënten 100% voor te gaan en deze te laten leven. Mijn mening kan ik nu niet verwoorden, want dit hangt echt van situatie tot situatie af. Mocht het wel mijn moeder, vader, vriend of zus zijn, zou ik (in tegenstelling tot de verpleegkundige) maximale zorg willen en willen dat mijn dierbare blijft leven. Ik noem mezelf dan een beetje egoïstisch omdat ik deze persoon niet wil verliezen. Mocht ik aan de andere kant van het verhaal staan, namelijk als patiënt, zou ik liever willen dat alle stekkers getrokken worden. Ik wil namelijk niet verder leven als plant. Mijn leven moet kwalitatief goed zitten. Iedereen wenst zich toch een kwalitatief leven.

Daarnaast ben ik ook blij dat ons land de capaciteiten heeft die het nodig heeft. Er sterven gelukkig geen mensen aan corona met het feit dat er geen bedden zijn. Iedereen heeft hier in België de kans om maximale hulp te krijgen die hij/zij nodig heeft. Als je vergelijkt heeft België meer ziekenhuizen dan de Verenigde Staten van Amerika en ons land is verre van zo groot. Ik ben blij dat ons land verpleegkundigen en artsen heeft die blijven vechten, letterlijk dag en nacht.

Ook sta ik achter de mening van de verpleegkundige over de Woonzorgcentra. Ik vond het zeer riskant om familieleden binnen te laten, net omdat deze patiënten een zeer kwetsbare populatie zijn, niet wetende hoe het zal aflopen. Toch hebben ze die nabijheid van de dierbaren nodig. Echter denk ik dat we nog even op onze tanden moeten bijten en dan terug ons eigen leven kunnen starten, met vrienden en familie om ons heen. Een dikke knuffel zegt namelijk meer dan duizend woorden via telefoon.